U kent ze vast nog van vroeger. Die geur uit de keuken bij oma, een warme pan op het fornuis en een bord vol knapperige aardappelpannenkoeken op tafel. Simpel, voedzaam en zó smaakvol. In dit artikel neem ik u stap voor stap mee terug naar grootmoeders tijd, zodat u zelf heerlijke Drentse aardappelpannenkoeken kunt bakken.
Waarom deze Drentse aardappelpannenkoeken zo bijzonder zijn
Dit gerecht is eigenlijk pure nuchterheid op een bord. Een paar aardappelen, wat ham, een ui en bloem. Meer is het niet. Toch smaken deze pannenkoeken alsof u in een gezellig Drents dorpscafé aanschuift.
Vroeger maakte men met weinig middelen een maaltijd waar het hele gezin van genoot. Deze pannenkoeken zijn knapperig aan de buitenkant, zacht van binnen en vol van smaak door de gebakken ui en ham. Het is eenvoudig comfort food, maar dan met een vleugje nostalgie.
Ingrediënten: dit hebt u nodig
Voor ongeveer 8 tot 10 stuks Drentse aardappelpannenkoeken hebt u het volgende nodig:
- 500 gram aardappelen (kruimig of vastkokend, beide kan)
- 200 gram rauwe ham (in plakjes of blokjes)
- 75 gram ui (ongeveer 1 middelgrote ui)
- 125 gram patentbloem
- 400 milliliter halfvolle melk
- 2 eieren (maat M)
- 1 snufje zout
- 1 snufje peper
- boter of olie om in te bakken (ongeveer 30 tot 40 gram boter of 3 tot 4 eetlepels olie)
Dat is alles. Geen ingewikkelde producten, geen moeilijke termen. Gewoon basisingrediënten die u waarschijnlijk nu al in huis hebt.
Stap voor stap: zo maakt u Drentse aardappelpannenkoeken
De kracht van dit recept zit in de voorbereiding. Als u rustig werkt en het beslag goed mengt, lukt het bijna niet om dit te laten mislukken.
Stap 1: ui en ham voorbereiden
Snipper eerst de ui zo fijn mogelijk. Hoe fijner de ui, hoe beter hij zich verdeelt in het beslag. Snijd daarna de rauwe ham in smalle reepjes of kleine blokjes. Zo krijgt u in elke hap een beetje hartige smaak.
Verhit een klontje boter in een koekenpan op middelhoog vuur. Fruit de ui zachtjes tot deze glazig en licht goudkleurig wordt. Dit duurt ongeveer 3 tot 5 minuten. Voeg daarna de ham toe en bak deze nog 2 tot 3 minuten mee. Haal de pan van het vuur en zet even opzij.
Stap 2: aardappelen raspen
Schil de aardappelen en was ze kort af onder de kraan. Dep ze droog. Rasp de aardappelen daarna heel fijn op een fijne rasp. Hoe fijner de rasp, hoe egaler en zachter de binnenkant van de pannenkoek wordt.
Let op dat u snel doorwerkt. Geraspte aardappel kan snel verkleuren. Dat is niet erg voor de smaak, maar het ziet er minder mooi uit. Door direct de andere ingrediënten toe te voegen, voorkomt u dat.
Stap 3: het beslag maken
Doe de geraspte aardappel in een grote kom. Voeg de 125 gram patentbloem toe, samen met de 2 eieren. Giet ongeveer driekwart van de melk (dus rond 300 milliliter) erbij en roer alles goed door met een garde of grote lepel.
U wilt een dik, maar nog steeds vloeibaar beslag. Een soort stevige pannenkoekenbeslag. Is het mengsel nog te dik en stroperig? Voeg dan beetje bij beetje de rest van de melk toe tot u een mooi glad beslag hebt.
Breng het mengsel op smaak met een snufje zout en een snufje peper. Roer nogmaals goed door zodat de kruiden overal zitten.
Stap 4: ui en ham door het beslag
Voeg nu de gebakken ui en hamreepjes toe aan het beslag. Schep alles rustig door elkaar. U zult zien dat het beslag stevig wordt en goed gevuld is.
Er mogen best stukjes zichtbaar zijn. Dat geeft straks die typische, rustieke uitstraling van aardappelpannenkoeken uit Drenthe.
Stap 5: bakken tot goudbruin
Verhit een koekenpan op middelhoog vuur. Smelt een klein klontje boter of voeg een eetlepel olie toe. Schep vervolgens met een juslepel of kleine soeplepel wat beslag in de pan.
U kunt kiezen voor één grote pannenkoek of twee tot drie kleine tegelijk. Kleine pannenkoeken zijn vaak makkelijker om te draaien en worden extra knapperig aan de rand.
Bak de pannenkoeken tot de bovenkant bijna droog is en de randjes licht bruin worden. Dit duurt meestal 2 tot 4 minuten. Keer de pannenkoek dan voorzichtig om met een spatel en bak de andere kant nog 2 tot 3 minuten tot hij mooi goudbruin is.
Herhaal dit tot al het beslag op is. Voeg tussendoor steeds een klein beetje boter of olie toe als de pan te droog wordt.
Zo serveert u ze als bij oma
Nu komt misschien wel het leukste deel. Hoe eet u deze Drentse aardappelpannenkoeken? Vroeger gingen ze vaak gewoon zo op tafel, op een grote schaal met een theedoek erover om ze warm te houden.
U kunt ze serveren als hoofdgerecht met wat frisse sla of komkommer erbij. Of als stevige lunch op een koude dag. Ook koud zijn ze trouwens verrassend lekker, bijvoorbeeld mee in een broodtrommel tijdens een dagje uit.
Variaties: speel met smaak, blijf bij de basis
Wilt u het recept iets aanpassen, maar wel de sfeer van grootmoeders tijd houden? Dat kan heel eenvoudig.
- Voeg 1 tot 2 eetlepels fijngehakte peterselie of bieslook toe voor een frisse smaak
- Vervang de rauwe ham door spekblokjes of ontbijtspek voor een iets zouter resultaat
- Rasp 50 tot 75 gram oude kaas door het beslag voor extra hartigheid
- Maak een vegetarische versie door de ham weg te laten en wat extra ui of groente (zoals prei) toe te voegen
Zo blijft de basis hetzelfde. Toch geeft u er een eigen draai aan.
Handige tips voor perfect knapperige aardappelpannenkoeken
Een paar kleine trucjes maken veel verschil. Zeker als u dit gerecht voor de eerste keer maakt.
- Gebruik niet te hoge hitte, anders verbranden de pannenkoeken buiten terwijl ze binnen nog rauw zijn
- Roer het beslag zo nu en dan door, de aardappel kan iets zakken naar de bodem van de kom
- Leg de gebakken pannenkoeken op een rooster of op keukenpapier, dan blijven ze minder vet
- Wilt u ze warm houden? Zet een bord in de oven op 80 tot 100 graden en leg de pannenkoeken daar stapel voor stapel op
Terug naar toen, aan uw eigen keukentafel
Met dit recept haalt u een stukje Drentse geschiedenis uw keuken in. U proeft de eenvoud van vroeger, maar ook de zorg en aandacht die men toen in eten stopte.
Misschien hoort u in gedachten zelfs weer de stem van uw eigen oma. Nog één pannenkoek, dan is het wel genoeg. En eerlijk, soms is zo’n ouderwets gerecht precies wat u nodig hebt op een drukke dag.
Pak dus die aardappelen, zet de koekenpan op het vuur en bak uw eigen Drentse aardappelpannenkoeken. Pan vol geluk, gewoon thuis op tafel.
